राय आवळा
Rai Amla / Star Gooseberry
Botanical Name: Phyllanthus acidus
उगमस्थान
राय आवळ्याचा उगम आग्नेय आशिया व मादागास्कर परिसरात झाला आहे. भारतात विशेषतः दक्षिण व पश्चिम भागात याची लागवड आढळते.
पर्यावरणातील महत्त्व
- हवेतला कार्बन डायऑक्साइड शोषून ऑक्सिजन निर्मिती
- पक्षी व कीटकांसाठी अन्नस्रोत
- हरित आच्छादन वाढवते
- मातीची धूप रोखते
आहारातील महत्त्व
- व्हिटॅमिन C ने समृद्ध
- पचनक्रिया सुधारते
- रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवते
- शरीर डिटॉक्स करण्यास मदत
रोजच्या आहारातील प्रमाण
दररोज 1–2 राय आवळे कच्चे, लोणच्याच्या स्वरूपात किंवा रस म्हणून सेवन करणे योग्य.
एकूण पोषकतत्त्वे (प्रति 100 ग्रॅम)
- ऊर्जा: ~44 kcal
- कार्बोहायड्रेट्स: 10 g
- फायबर: 4.3 g
- व्हिटॅमिन C: 25–30 mg
- कॅल्शियम: 25 mg
फळातील रासायनिक उपयुक्त घटक (%)
- व्हिटॅमिन C: ~30%
- ऑर्गॅनिक अॅसिड्स: ~20%
- पॉलीफेनॉल्स: ~10%
- नैसर्गिक साखर: ~8%
आयुर्वेदातील उपयोग
- पित्त व कफदोष संतुलनासाठी
- यकृत (लिव्हर) आरोग्यासाठी उपयुक्त
- अपचन व आम्लपित्तावर उपयोगी
सुभाषित
“निसर्गाने दिलेले फळ म्हणजेच उत्तम औषध.”
उपलब्धता
हे राय आवळा फळझाड सिद्धनाथ नर्सरी, अनवली येथे उपलब्ध आहे.